Schaalkuiltjes

Er is geen rotstekening waar niet ook die kleine ronde uithollingen, putjes, op te vinden zijn. We noemen ze schaalkuiltjes of napjes. In het Engels zijn ze bekend onder de naam “cup marks”, in het Duits “Schalengruben” In Zweden worden ze ”skålgropar” genoemd, of ook wel wel Älvkvarnar (elfenmolens), dus de molens waar de elfen hun meel malen. Meestal zijn ze op rotsen te vinden, maar ze kunnen ook voorkomen op losse stenen, zwerfkeien of megalieten. Het is het eenvoudigste symbool op de rotsen, maar daarom zo moeilijk te verklaren. We weten alleen dat ze gemaakt werden door met een rolkei lang op één plek te slaan. Misschien werd er wel iets in geofferd (olie, bloed?) of misschien was alleen het maken een ritueel. Vaak zijn ze schijnbaar willekeurig over de rots verspreid, soms ook in concentraties, lijnen, cirkels of andere vormen.
Een uitvoerige beschrijving vindt u bij “Boeken” onder de knop “Wat zijn schaalkuiltjes?”
 

Alle afbeeldingen zijn beschermd door copyright © Tanums Hällristningsmuseum Underslös. Ze kunnen uitsluitend gebruikt worden na toestemming van de webbeheerder onder vermelding van © Tanums Hällristningsmuseum Underslös. Inlichtingen info

 

Op heel veel rotsen in Tanum staan een paar schaalkuiltjes schijnbaar willekeurig over de rots verspreid. Kyrkoryk, T 333.

Een ander voorbeeld van acht schaalkuiltjes in Kalleby, T 433.

Soms bestaat zelfs de hele rotstekening uit slechts één schaalkuiltje. Kalleby-Västergården, T 420.

Op T 96 in Finntorp zijn honderden schaalkuiltjes.

Links en rechts van een barst in de rots zijn twee rijen schaalkuiltjes aangebracht. Hier is dus een duidelijke structuur. Finntorp, T 92.

 

Op de grote rots van Vitlycke, T 1, is over de hele rots van boven tot beneden een lange rij schaalkuiltjes aangebracht. Links en rechts hiervan zijn andere figuren getekend, die tegenover elkaar staan. De rij schaalkuiltjes lijkt een soort grens.

 

In Stenbacken, T 66, zijn bij honderden schaalkuiltjes ook deze twee cirkels. De schaalkuiltjes vormen een duidelijk herkenbare figuur.

In Lilla Arendal vonden we deze rots, T 444, waar schaalkuiltjes onderling door lijnen verbonden zijn en vierkanten en driehoeken vormen.

Op T 357 in Sotetorp zijn een aantal schaalkuilen boven de bemanningslijnen van de boot aangebracht. Hier zijn ze kennelijk met een bepaalde bedoeling getekend.

De betekenis van de schaalkuiltjes is voor ons moeilijk te begrijpen. Waarschijnlijk werden ze gebruikt bij vruchtbaarheidsceremonies. Dat het schaalkuiltje van dit vrouwtje van Fossum, T 255, iets met vruchtbaarheid te maken heeft, moge duidelijk zijn.

Dat de mest van de runderen de grond vruchtbaar maakt, wisten de boeren in de Bronstijd natuurlijk best. Vandaar dat het schaalkuiltje onder de staart van dit rund geplaatst werd. Aspeberget, T 12.