WERKWEEK 2012
   Het begint een eentonig verhaal te worden. Ook dit jaar begon de werkweek met regen. Zouden het milieu invloeden zijn? Vroeger was het in Zweden in juli altijd goed weer. De laatste jaren begint eind juli altijd met onbestendig weer. Gelukkig klaarde het in de loop van de maandag op, zodat er toch gewerkt kon worden. Er waren 28 deelnemers uit 6 Europese landen. Het is altijd leuk om te horen over de rotskunst in de hele wereld. Deze keer was er een deelneemster uit Slowakije.

 

 

Het museum is in 1952 door Fred Gudnitz opgericht en bestaat dit jaar dus 60 jaar. Dit werd gevierd tijdens het jaarfeest op vrijdag¬avond met het in brand steken van een enorm houten zonnepaard.
 

 

 


Brandend zonnepaard
 

   

De groepen werkten heel hard om de documentaties tot een goed einde te brengen. Twee groepen verdeelden de grote rots van Smörsten. Het was fijn die rots op zaterdagochtend ingeschilderd te kunnen zien.
 

 


T 198, Smörsten
 

  Minstens even spectaculair was de documentatie van de beroemde rots van Balken. Deze was erg begroeid met algen en mos. In de loop van het afgelopen jaar was dit voor het grootste deel verwijderd, zodat nu de steen weer zichtbaar geworden was. Van die gelegenheid maakte de groep van Ellen gebruik. Ze vonden natuurlijk ook weer enkele nieuwe figuren.

 

 

T 262, Balken

 

Na de werkweek documenteerden we nog een paar kleinere rotsen. T 237 bij het Satelietstation en twee rotsen in Krokholmen: T 166 en T 470. Bij de laatste waren 4 cirkelkruizen bekend. Zie op de foto wat wij vonden!


T 470, Krokholmen
 

 

Geweldig was ook de rots in Tegneby met de tientallen paarden uit de Keltische IJzertijd. Wij hadden de rots in mei geheel ontdaan van begroeiing en mos. 18 m2 schoonmaken was toen een groot werk.




T 33, Tegneby

 

   

Onze groep (3 Denen, 2 Hollanders en een Duitser) werkte in het bos achter de bekende rots van Varlös. Een rots met twee linksom gaande zonnepaarden. Het inspireerde mij tot het volgende verhaal:

Een verhaal

T 269, Varlös/Tanum


Ooit zullen de goden besloten hebben dat het tijd werd voor de schepping. Zon en zonnepaard werden geschapen en zo kwam het licht. Zon en zonnepaard waren één.
 

 

 

De zonnewagen van Trundholm

 

 

Het zonnepaard van Balken
 

   Daarna ontstond de slang, als eerste levend wezen van de wereld. Doordat de slang de melk van het zonnepaard dronk werd zij groter en groter. Misschien wel zo groot als de wereld.
   De zonnepaard-zon ging van het oosten heel hoog over het zuiden naar het westen door de bovenwereld. Het ging dus van links naar rechts, ervan uitgaand dat het zuiden boven was. Zo kwam zij bij de zee waar zij op de zonneboot door de onderwereld weer naar het oosten reisde.
 

 

De rots van fossum

 

 Boven-wereld


 

Midden-wereld

 


Onder-wereld

 

   Ondertussen waren ook vele andere levende wezens geschapen en zij leefden op de midden¬wereld. Tenslotte kwamen ook de mensen. Ze waren blij met die wereld. Ze konden er leven van de landbouw en de jacht. Ze maakten houten, stenen en bronzen voorwerpen. Ze dansten en voerden rituelen uit ter ere van de zonnepaard-zon zoals te zien is op de rots van Fossum. Ze zorgden ervoor dat de schepping niet verloren ging door er zorgvuldig mee om te gaan. In het begin leefden ze van wat de natuur hun gaf. Ze zochten eetbare planten in de bossen, visten in de meren en de zee en jaagden op wilde dieren als ze vlees wilden eten. Dat was in de tijd die wij de Steentijd noemen. Later, in de Bronstijd, kwamen de boeren. Zij kweekten planten en ze fokten dieren.

   De mensen kregen de opdracht van de goden om vooral goed voor de slang te zorgen.Dus gaven zij de slang melk te drinken, want ze wisten dat die dat lang geleden ook van het zonnepaard kreeg. Wil de wereld niet ten onder gaan, dan moet je als het ware dat wat bij de schepping gebeurde herhalen en er dus voor zorgen dat de slang te eten krijgt.

 

 

 

Zonnepaard en drinkende
slangen. T269, Varlös

 

 

 


De slang drinkt bij het zonnepaard.
Bronzen scheermes uit Bornholm
(Flemming Kaul, Ships on Bronzes, 1998)

 

   De levende wezens zagen de zonnepaard-zon over zich heen trekken. Ze wisten dat die ‘s nachts ook door de onderwereld voer, maar dan van rechts naar links. Als zij stierven gingen ook zij naar die onderwereld en ze zouden daar de zonnepaard-zon aan zich voorbij zien trekken. Natuurlijk wilden zij dan graag mee, terug naar de middenwereld. Wellicht kon dat met een van de boten die de zon door de onderwereld begeleiden. Met die boten voeren ook altijd de zonnepriesters mee met hun grote bronzen lures, het instrument dat in de Bronstijd bij de zonnerituelen gebruikt werd. Misschien wezen die de zonnepaard-zon wel de weg, want de onderwereld was vol gevaren. In Trättelanda/­Tanum kennen we een rots waar het gevaarlijke monster met het vangnet te zien is. Het probeert de zon te vangen, maar die wordt de goede weg gewezen door een boot met lurespelers. We weten ook van die gevaren uit verschillende mythologiën, o.a. uit het Egyptische dodenboek, de Griekse dodenrivier Styx met zijn veerman Charon, de Finse Kalevala en vele andere verhalen.

 

 


Het monsternet van Trättelanda.
De boot met lurespelers wijst de weg

 

 

 


Liggende (dode) mensen bij het andere zonnepaard

 

 


De boot met luren wijst de weg in de onderwereld


Ik hoop u, als bezoeker van deze rots en van de honderden andere rotsen, met dit verhaal iets dichterbij te brengen bij de wonderlijke wereld van de mensen die deze tekeningen ooit gemaakt hebben.
 

      Epiloog

     Deze geschiedenis is niet het resultaat van wetenschappelijk onderzoek, noch is het een poging de gedachtes van de Bronstijdmens te reconstrueren. Het is een fantasieverhaal dat ontstaan is nadat ik mocht meehelpen de rots te documenteren in opdracht van Tanums Hällristningsmuseum Underslös. Bij dit werk bestudeert men iedere figuur intensief, bekijkt en betast men iedere lijn. Je “kruipt” als het ware in de rots en krijgt er een relatie mee. Ons viel al snel op dat alle boten op deze rots linksom varen, niet alleen de twee boten waar de zonnepaarden boven staan. Ook de liggende (dode) mensen waren een aanwijzing dat het hier een afbeelding van de onderwereld betreft.

De rots ligt vlakbij de rots van Balken met het beroemde zonnepaard.

Wij hoorden dat de mensen in de omgeving de slang nog steeds in ere houden. Een van de boeren was erg ontstemd dat “zijn” slang die bij de boerderij woonde, was gedood door iemand die niet goed wist wat hij deed.

  

    Heeft u ook interesse? Voor vrijblijvende informatie kunt u terecht op info.

 

    Med vänlig hälsning!
    Jurri Jurriaanse